.png)
.png)
درد شدید دندان، حساسیت طولانی به گرما و سرما یا تورم لثه ممکن است نشانه التهاب یا عفونت بخش داخلی دندان باشد. در چنین شرایطی، درمان ریشه که در میان مردم با نام «عصبکشی» شناخته میشود، میتواند عفونت را از داخل دندان خارج کرده و امکان حفظ دندان طبیعی را فراهم کند.
تشخیص نیاز به عصبکشی تنها بر اساس درد انجام نمیشود. معاینه، آزمایشهای تشخیصی و تصاویر رادیوگرافی برای تعیین وضعیت پالپ و بافتهای اطراف ریشه ضروری هستند.
داخل هر دندان، بافت نرمی به نام پالپ وجود دارد که شامل عصبها و عروق خونی است. اگر پالپ بر اثر پوسیدگی عمیق، ترک، ضربه یا درمانهای مکرر دندانپزشکی ملتهب یا عفونی شود، ممکن است دیگر امکان ترمیم طبیعی آن وجود نداشته باشد.
در درمان ریشه، پالپ آسیبدیده از داخل کانالها خارج میشود. سپس کانالهای ریشه تمیز، ضدعفونی، شکلدهی و با مواد مخصوص پر و مسدود میشوند. در مرحله بعد، دندان با ترمیم یا روکش مناسب بازسازی خواهد شد.
انجمن متخصصان درمان ریشه آمریکا درمان ریشه را روشی برای خارجکردن پالپ ملتهب یا عفونی، پاکسازی کانالها و حفظ دندان معرفی میکند.
مهمترین دلایل التهاب یا عفونت پالپ عبارتاند از:
گاهی ضربه میتواند به پالپ آسیب برساند، حتی اگر شکستگی واضحی روی دندان دیده نشود.
علائم احتمالی عبارتاند از:
این نشانهها همیشه به معنای نیاز قطعی به عصبکشی نیستند و ممکن است دلایل دیگری داشته باشند. همچنین بعضی دندانهای نیازمند درمان ریشه هیچ دردی ندارند و مشکل آنها در معاینه یا تصویر رادیوگرافی مشخص میشود.
خیر. گاهی با ازبینرفتن تدریجی بافت زنده داخل دندان، درد موقتاً کاهش مییابد؛ اما باکتریها و عفونت ممکن است همچنان در سیستم کانال ریشه باقی بمانند و به استخوان اطراف گسترش پیدا کنند.
بنابراین قطعشدن ناگهانی درد شدید همیشه نشانه بهبود نیست و دندان باید معاینه شود.
ابتدا دندان، لثه و نحوه پاسخ دندان به آزمایشهای حرارتی، ضربه و فشار بررسی میشود. تصاویر رادیوگرافی برای مشاهده ریشهها، شکل کانالها و وضعیت استخوان اطراف ضروری هستند.
ناحیه درمان با بیحسی موضعی بیحس میشود. سپس معمولاً دندان با یک پوشش مخصوص به نام رابردم از محیط دهان جدا میشود تا کانالها در محیطی تمیز درمان شوند.
دندانپزشک از طریق تاج دندان به فضای داخلی و کانالهای ریشه دسترسی پیدا میکند و پالپ آسیبدیده را خارج میسازد.
کانالهای ریشه با ابزارهای مخصوص پاکسازی و شکلدهی میشوند. همزمان از محلولهای ضدعفونیکننده برای کاهش آلودگی داخل کانال استفاده خواهد شد.
پس از آمادهسازی، کانالها با مواد مخصوص پر و مسدود میشوند تا احتمال ورود مجدد میکروبها کاهش یابد.
پس از درمان ریشه، قسمت تاج دندان باید با ترمیم مناسب بازسازی شود. در دندانهایی که ساختار زیادی از دست دادهاند، ممکن است روکش برای محافظت در برابر شکستگی توصیه شود.
انجمن متخصصان درمان ریشه آمریکا نیز تأکید میکند که پس از پاکسازی و پرکردن کانال، دندان باید با روکش یا ترمیم مناسب محافظت و به عملکرد طبیعی بازگردانده شود.
درمان ممکن است در یک یا چند جلسه انجام شود. تعداد جلسات به عوامل زیر بستگی دارد:
ممکن است بین جلسات، پانسمان و ترمیم موقت روی دندان قرار داده شود. تکمیل جلسات در زمان تعیینشده برای جلوگیری از آلودگی مجدد اهمیت دارد.
درمان ریشه با بیحسی موضعی انجام میشود و نباید درد شدید ایجاد کند. پس از درمان ممکن است دندان برای چند روز هنگام فشار یا جویدن حساس باشد، بهخصوص اگر پیش از درمان عفونت یا درد شدید وجود داشته باشد.
طبق توضیحات AAE، درمان ریشه با بیحسی معمولاً دردناکتر از درمانهای رایجی مانند پرکردن دندان نیست و ناراحتی پس از آن اغلب خفیف و موقت است.
درد شدید، تورم روبهافزایش یا ادامهدارشدن علائم باید به دندانپزشک اطلاع داده شود.
پس از درمان، پالپ داخل دندان خارج میشود، اما خود دندان همچنان از طریق بافتهای اطراف ریشه در استخوان نگه داشته میشود و میتواند در جویدن نقش داشته باشد.
دندان عصبکشیشده نیازمند مراقبت و ترمیم مناسب است. ازبینرفتن بخش زیادی از ساختار دندان در اثر پوسیدگی یا ترمیمهای قبلی میتواند آن را مستعد شکستگی کند؛ به همین دلیل ممکن است روکش توصیه شود.
خیر. نیاز به روکش به محل دندان، مقدار بافت باقیمانده، وجود ترک، نوع تماس دندانها و وسعت ترمیم بستگی دارد.
دندانهای عقبی معمولاً فشار بیشتری هنگام جویدن تحمل میکنند و در بسیاری از موارد پس از درمان ریشه به محافظت بیشتری نیاز دارند. تصمیم نهایی پس از ارزیابی مقدار بافت سالم باقیمانده گرفته میشود.
در بیشتر موارد، آنتیبیوتیک بهتنهایی نمیتواند عفونت داخل کانال ریشه را برطرف کند؛ زیرا منبع عفونت باید با درمان دندانپزشکی پاکسازی شود. آنتیبیوتیک تنها در بعضی شرایط مانند انتشار عفونت، تب یا تورم قابلتوجه و با تشخیص دندانپزشک تجویز میشود.
از مصرف خودسرانه آنتیبیوتیک یا استفاده از داروی باقیمانده از درمان قبلی خودداری کنید.
اگر دندان قابلیت حفظ داشته باشد، درمان ریشه امکان نگهداری دندان طبیعی را فراهم میکند. کشیدن دندان ممکن است باعث ایجاد فضای خالی، حرکت دندانهای مجاور و نیاز به درمانهای جایگزین مانند ایمپلنت، بریج یا پروتز شود.
بااینحال، در شرایطی مانند شکستگی غیرقابلترمیم ریشه، تخریب بسیار وسیع دندان یا ازبینرفتن حمایت کافی استخوان، ممکن است حفظ دندان امکانپذیر نباشد. تصمیم بین عصبکشی و کشیدن باید پس از بررسی پیشآگهی دندان انجام شود.
گاهی دندانی که قبلاً عصبکشی شده است، پس از مدتی دچار درد یا عفونت میشود. دلایل احتمالی عبارتاند از:
در بعضی از این موارد میتوان با خارجکردن مواد قبلی، پاکسازی مجدد کانالها و پرکردن دوباره، دندان را حفظ کرد.
پس از درمان، در صورت درد یا فشار شدید بیش از چند روز، تورم قابلمشاهده، بازگشت علائم قبلی یا خارجشدن ترمیم موقت باید با دندانپزشک تماس بگیرید.
در صورت بروز علائم زیر، مراجعه سریع ضروری است:
تورم صورت همراه با مشکل تنفسی یا بلع میتواند وضعیت اورژانسی باشد.
در مرکز دندانپزشکی میلُم، دندان پیش از درمان با معاینه و تصویربرداری ارزیابی میشود. پس از تشخیص، درمان ریشه با هدف پاکسازی کانالها، کنترل عفونت و حفظ دندان طبیعی انجام خواهد شد.
در موارد پیچیده، دندانهای چندکاناله یا درمان مجدد، بیمار میتواند توسط متخصص درمان ریشه مجموعه ارزیابی شود. پس از پایان عصبکشی نیز ترمیم یا روکش مناسب برای محافظت از دندان برنامهریزی خواهد شد.
برای بررسی درد، حساسیت یا عفونت دندان میتوانید وقت معاینه رزرو کنید.
فعالیت های این سایت تابع قوانین و مقررات جمهوری اسلامی ایران است.
