.png)
.png)
از دست دادن یک یا چند دندان میتواند جویدن، صحبتکردن، ظاهر لبخند و موقعیت دندانهای باقیمانده را تحتتأثیر قرار دهد. پروتزهای دندانی برای بازسازی دندان آسیبدیده یا جایگزینی دندانهای ازدسترفته طراحی میشوند و میتوانند ثابت، متحرک یا متکی بر ایمپلنت باشند.
انتخاب نوع پروتز به تعداد و محل دندانهای ازدسترفته، سلامت دندانها و لثه، مقدار استخوان فک، شرایط عمومی بیمار و انتظار او از درمان بستگی دارد.
پروتز دندانی وسیلهای اختصاصی است که برای بازسازی یا جایگزینی دندان ساخته میشود. پروتز ممکن است روی دندان طبیعی، لثه، استخوان فک یا ایمپلنت قرار گیرد.
اهداف اصلی درمان پروتز عبارتاند از:
پروتز مناسب باید علاوه بر زیبایی، با شرایط فک و بایت بیمار هماهنگ باشد.
پروتزها به سه گروه اصلی تقسیم میشوند:
پروتز ثابت توسط بیمار از دهان خارج نمیشود و فقط دندانپزشک میتواند آن را بردارد. روکش، بریج و پروتزهای ثابت ایمپلنتی از مهمترین انواع این گروه هستند.
روکش یا کراون، بخش عمده تاج دندان را میپوشاند و برای بازگرداندن فرم، استحکام و عملکرد آن استفاده میشود.
روکش ممکن است در موارد زیر پیشنهاد شود:
انجمن دندانپزشکی آمریکا توضیح میدهد که روکش میتواند از دندان ضعیف محافظت کند، دندان شکسته را بازسازی کند یا روی ایمپلنت قرار گیرد.
بریج برای جایگزینی یک یا چند دندان ازدسترفته استفاده میشود. در بریج معمولی، دندان مصنوعی به روکشهای قرارگرفته روی دندانهای مجاور متصل است و فضای خالی را پر میکند.
انواع بریج عبارتاند از:
بریج ثابت توسط بیمار خارج نمیشود. سلامت دندانهای پایه و تمیزکردن فضای زیر بریج برای موفقیت درمان اهمیت دارد.
اگر یک دندان از دست رفته باشد، ممکن است یک روکش روی ایمپلنت نصب شود. برای جایگزینی چند دندان نیز میتوان از بریج متکی بر چند ایمپلنت استفاده کرد.
این روش نیاز به تراش دندانهای سالم مجاور را کاهش میدهد، اما انجام آن به وجود استخوان کافی، سلامت لثه و امکان جراحی ایمپلنت بستگی دارد.
پروتز متحرک را میتوان برای نظافت و طبق دستور دندانپزشک از دهان خارج کرد. دندان مصنوعی کامل و پارسیل از انواع اصلی این گروه هستند.
پروتز کامل زمانی استفاده میشود که تمام دندانهای یک فک از دست رفته باشند. این پروتز روی لثه و بافتهای فک قرار میگیرد و با توجه به شکل دهان بیمار ساخته میشود.
میزان گیر و ثبات پروتز کامل به عوامل زیر بستگی دارد:
پروتز فک پایین معمولاً به دلیل حرکت زبان و سطح اتکای کمتر، ممکن است ثبات کمتری نسبت به پروتز فک بالا داشته باشد.
پارسیل برای بیمارانی ساخته میشود که تعدادی از دندانهای طبیعی خود را دارند. دندانهای مصنوعی روی پایهای همرنگ لثه قرار میگیرند و پروتز با گیره یا اتصالات دیگر به دندانهای باقیمانده متصل میشود.
انواع پارسیل میتوانند شامل موارد زیر باشند:
طراحی مناسب باید نیروها را تا حد امکان بهطور کنترلشده میان دندانها و بافتهای نگهدارنده توزیع کند.
ایمپلنت میتواند به افزایش گیر و ثبات پروتز کمک کند. پروتز ایمپلنتی ممکن است ثابت یا متحرک باشد.
اوردنچر نوعی پروتز متحرک است که به کمک اتصالات روی ایمپلنتها در جای خود محکمتر میشود. بیمار همچنان میتواند آن را برای نظافت از دهان خارج کند.
مزایای احتمالی اوردنچر عبارتاند از:
در این روش، مجموعهای از دندانهای مصنوعی روی چند ایمپلنت نصب میشود و بیمار نمیتواند آن را از دهان خارج کند. پروتز ممکن است با پیچ یا سمان مخصوص به ایمپلنتها متصل شود.
حتی پروتز ثابت ایمپلنتی نیز به نظافت دقیق زیر پروتز و معاینات دورهای نیاز دارد.
ایمپلنتها میتوانند از روکش، بریج و بعضی انواع پروتز متحرک حمایت کنند.
| ویژگی | پروتز ثابت | پروتز متحرک |
|---|---|---|
| خارجکردن توسط بیمار | امکانپذیر نیست | امکانپذیر است |
| تکیهگاه | دندان یا ایمپلنت | دندان، لثه یا ایمپلنت |
| ثبات هنگام جویدن | معمولاً بیشتر | به شرایط دهان وابسته است |
| نظافت | نیازمند ابزارهای مخصوص | خارج از دهان نیز تمیز میشود |
| جراحی | فقط در نوع ایمپلنتی | در نوع معمولی نیاز ندارد |
| هزینه | معمولاً بیشتر | بسته به طراحی، معمولاً کمتر |
| تعداد دندانهای قابلجایگزینی | یک تا تمام دندانها | چند دندان یا تمام دندانها |
روش مناسب پس از بررسی موارد زیر انتخاب میشود:
برای مثال، اگر دندانهای مجاور فضای خالی سالم باشند، ایمپلنت ممکن است نیاز به تراش آنها را کاهش دهد. اگر دندانهای مجاور از قبل روکش یا ترمیمهای وسیع داشته باشند، بریج میتواند گزینه قابلبررسی باشد.
فرایند درمان ممکن است شامل مراحل زیر باشد:
در پروتزهای متکی بر ایمپلنت، مراحل جراحی و دوره اتصال ایمپلنت به استخوان نیز به برنامه درمان اضافه میشود.
در روزهای ابتدایی ممکن است موارد زیر تجربه شوند:
شروع با غذاهای نرم، لقمههای کوچک و جویدن همزمان با دو سمت دهان میتواند به سازگاری کمک کند. درد شدید، زخم مداوم یا حرکت زیاد پروتز نیازمند تنظیم توسط دندانپزشک است.
پروتز را شخصاً سوهان نزنید یا اصلاح نکنید.
پوسیدگی میتواند در دندان زیر یا حاشیه روکش ایجاد شود؛ بنابراین وجود روکش به معنی بینیازی از مراقبت نیست.
پروتز متحرک ممکن است با تغییر شکل لثه و استخوان بهمرور نیازمند تنظیم، آسترگذاری یا تعویض باشد.
بسته به نوع شکستگی و وضعیت پروتز، ممکن است امکان تعمیر وجود داشته باشد. مشکلات رایج عبارتاند از:
استفاده از چسبهای خانگی میتواند به پروتز آسیب برساند و تعمیر تخصصی را دشوار کند. پروتز شکسته باید توسط دندانپزشک یا لابراتوار بررسی شود.
هیچ پروتز دندانی دائمی نیست. طول عمر آن به عوامل زیر وابسته است:
حتی اگر پروتز مشکلی ایجاد نمیکند، معاینات دورهای برای بررسی دندانهای پایه، لثه و بایت ضروری است.
در مرکز دندانپزشکی میلُم، شرایط دندانها، لثه، استخوان فک و نحوه تماس دندانها پیش از طراحی پروتز بررسی میشود. با توجه به نیاز بیمار، درمان مناسب میتواند شامل روکش، بریج، دندان مصنوعی کامل یا پارسیل و پروتز ثابت یا متحرک متکی بر ایمپلنت باشد.
همکاری میان دندانپزشکان عمومی، متخصص پروتز، جراح و متخصص لثه امکان برنامهریزی هماهنگ مراحل درمان را فراهم میکند.
برای بررسی روشهای جایگزینی دندانهای ازدسترفته میتوانید وقت مشاوره رزرو کنید.
فعالیت های این سایت تابع قوانین و مقررات جمهوری اسلامی ایران است.
